Psychologie
Mijn ego heeft altijd gelijk
Van zelfbedrog naar zelfkennis
Roos Vonk · Meulenhoff · 2024 · 272 pagina's
Bespreking door Erik van der Veen · Gepubliceerd
In het kort
Roos Vonk is één van Nederland's bekendste sociaalpsychologen. Ze laat met onderzoek en herkenning zien hoe ons ego ons voortdurend bedriegt, en wat je kunt doen om je eigen blinde vlekken tenminste een beetje zichtbaar te maken.
Ons oordeel in het kort
- Beoordeling
- 8.3/10
- Beste voor
- Leiders die willen voorkomen dat hun positie hen dommer maakt
- Sla over als
- Wie op zoek is naar snelle tips of levenswijsheid in 10 regels
De kern
"Het grootste obstakel tussen jou en jezelf is jouw ego. Zelfkennis is niet een bestemming, het is een voortdurende praktijk van eerlijker naar jezelf leren kijken."
De belangrijkste lessen
- 1
Iedereen vindt zichzelf bovengemiddeld
De meeste mensen rapporteren bovengemiddelde vaardigheden, zelfinzicht en moraal. Wiskundig kan dat niet, en dat is precies het punt.
- 2
Ego beschermt voor pijn, maar kost ook groei
Ons zelfbeeld is een constructie die we onbewust verdedigen tegen informatie die er niet bij past. Die bescherming blokkeert leren.
- 3
Feedback is een cadeau dat je zelden krijgt
Hoe hoger je positie, hoe minder eerlijke feedback je krijgt. Actief vragen, en vooral actief dóórvragen, is een zeldzame vaardigheid.
- 4
Klein eerlijk is groter dan groot bescheiden
Oprechte toegeving van een kleine fout zegt meer dan een hele rondgang van bescheidenheidsretoriek. Kleine kwetsbaarheid bouwt vertrouwen, grote bescheidenheid lijkt vaak performatief.
Waar gaat dit boek over?
Roos Vonk behoort tot de meest gelezen sociaalpsychologen van Nederland. In Mijn ego heeft altijd gelijk buigt ze zich over een thema dat iedereen raakt maar weinigen echt onderzoeken: hoe ons zelfbeeld tegen ons werkt, en wat je daartegen kunt doen.
Haar uitgangspunt is wetenschappelijk maar haar schrijfstijl is toegankelijk en regelmatig grappig. Vonk kan over ernstige dingen schrijven zonder zwaar te worden, en over lichte dingen zonder trivialer te worden dan het onderwerp verdient.
Praktische toepassing
Voor leiders is dit boek een waardevolle spiegel. Positie maakt mensen niet per definitie dommer, maar het stelt zelfinzicht wel op de proef: minder feedback, meer bevestiging, beperkter tegenspraak. Vonk geeft handvatten om daar bewust tegenin te gaan.
Voor coaches en HR-professionals is het een bron van taal en voorbeelden die je in gesprek met leiders kunt inzetten zonder te belerend te worden.
Mijn oordeel
Koop dit boek als je serieus in zelfontwikkeling zit en bereid bent je eigen voorspelbaarheid onder ogen te komen, of als leider die wil voorkomen dat de positie je blind maakt.
Sla dit boek over als je van 'gezond boerenverstand' houdt boven psychologisch onderzoek, of als je Vonk's eerdere werk al grondig hebt doorgewerkt.
Transparantie: Deze bespreking is geschreven op basis van openbare bronnen. We werken de pagina bij na complete lezing.
Wel geschikt voor
- : Leiders die willen voorkomen dat hun positie hen dommer maakt
- : Professionals die oprecht willen groeien in zelfinzicht
- : Coaches, therapeuten en HR-professionals
- : Iedereen die merkt dat anderen soms dingen over hem weten die hijzelf niet ziet
Minder geschikt voor
- : Wie op zoek is naar snelle tips of levenswijsheid in 10 regels
- : Lezers die psychologie als zweverig afdoen
- : Mensen zonder bereidheid zichzelf eerlijk onder de loep te leggen
Sterke punten
- + Vonk's combinatie van wetenschap en herkenning is zeldzaam
- + Humor die kritiek draaglijk maakt
- + Praktisch genoeg om mee aan de slag te gaan
Zwakke punten
- − Voor wie Vonk al jaren leest soms bekende stof
- − Sommige passages vragen geduld
- − Niet elk hoofdstuk landt even scherp
Vergelijkbare boeken
- : Thinking, Fast and Slow, Daniel Kahneman
- : The Righteous Mind, Jonathan Haidt
- : Ego is the Enemy, Ryan Holiday
- : Insight, Tasha Eurich
Lees ook
Zo werkt de mens
Marc Vollebregt
Marc Vollebregt vertaalt klassieke en moderne psychologische inzichten naar werksituaties die iedereen herkent. Een toegankelijk boek voor wie beter wil snappen waarom collega's, klanten en je eigen brein doen wat ze doen.
Ook over psychologie en persoonlijke ontwikkeling
Verborgen potentieel
Adam Grant
Verborgen potentieel keert het talentdebat om: niet aanleg bepaalt hoever je komt, maar karakter, leeromgeving en het vermogen om struikelblokken te benutten. Adam Grant laat zien hoe organisaties en individuen verborgen vaardigheid aan het oppervlak brengen, en waarom de meeste systemen, school, werk, sport, daar systematisch in falen.
Ook over psychologie en persoonlijke ontwikkeling
Stoïcijns leiderschap
Fief Macrander
Stoïcijns leiderschap vertaalt de 2000 jaar oude wijsheid van Marcus Aurelius, Epictetus en Seneca naar de dagelijkse praktijk van moderne leidinggevenden. Geen quick-fix-managementgoeroe-werk, maar een nuchtere gids voor hoe je in een wereld van constante druk en informatie-overload helder blijft kijken, eerlijk blijft handelen en trouw blijft aan wat van waarde is.
Ook over psychologie en persoonlijke ontwikkeling
Right Kind of Wrong
Amy C. Edmondson
Right Kind of Wrong is het langverwachte vervolg van Harvard-hoogleraar Amy Edmondson op haar werk over psychologische veiligheid. Waar haar eerdere boeken de cultuur beschreven die mensen in staat stelt fouten te bespreken, gaat dit boek over wat je dan met die fouten doet. De kern: niet elk falen is gelijk. Wie het verschil leert maken tussen basisfouten, complexe fouten en intelligente fouten, kan stoppen met klakkeloos blameren, beter leren van wat misgaat, en moedige nieuwe dingen proberen zonder roekeloos te zijn.
Ook over psychologie en persoonlijke ontwikkeling