Leiderschap
Tuurlijk heb je een ego
Van onderstroom naar bovenstroom
Bas Blekkingh · Boom · 2026 · 192 pagina's
Bespreking door Erik van der Veen · Gepubliceerd

Partnerlink. Jij betaalt niets extra.
In het kort
Bas Blekkingh, grondlegger van het Authentiek Leiderschap-gedachtegoed, bouwt in dit vervolg voort op zijn klassieker uit 2004. Zijn stelling: je hebt niet één ego, maar acht. En je ego is niet je vijand, het is een essentiële krachtbron zolang hij niet je kern overstemt. Praktisch, herkenbaar en gebaseerd op ruim 4.200 ego-scans onder Nederlandse leiders.
Ons oordeel in het kort
- Beoordeling
- 8.3/10
- Beste voor
- Leiders en managers die merken dat hun eigen reactie hun oordeel soms in de weg zit
- Sla over als
- Wie een strak wetenschappelijk onderbouwd psychologiehandboek verwacht
De kern
"Ego is geen probleem dat weg moet, het is een gereedschapskist die je leert bespelen. Wie zijn acht ego's herkent, hun doorgeschoten varianten kent en zijn allergieën onder ogen ziet, blijft dichter bij zijn kern in de momenten waarop dat het meest nodig is."
De belangrijkste lessen
- 1
Ego is niet je vijand, het is je gereedschap
De klassieke boodschap 'zet je ego opzij' is contraproductief. Ego geeft je richting, energie en zelfbescherming. Het wordt pas een probleem als hij structureel harder praat dan je kern, of als je hem helemaal niet meer opmerkt.
- 2
Je hebt geen ego, je hebt acht
Blekkingh reduceert honderden typologieën tot acht ego's die iedereen in zich draagt: van Trots tot Krachtig, van Aardig tot Adviseur. Welke aan het roer staat, hangt af van context, druk en gewoonte. Zonder taal voor die acht praten mensen langs elkaar heen over hetzelfde gedrag.
- 3
Elk ego heeft een doorgeschoten variant
Trots wordt Opschepper. Adviseur wordt Betweter. Aardig wordt Pleaser. Krachtig wordt Destructief. De doorschieters ontstaan onder stress, tijdsdruk of dreiging. Ze zijn het duidelijkste diagnostische signaal dat je uit je kern bent geraakt.
- 4
Je grootste allergie wijst naar je grootste blinde vlek
Waar jij bij een collega van uit je slof schiet, zit vaak een ego dat jijzelf onvoldoende bewoont. Wie een pleaser irritant vindt, heeft doorgaans een onderontwikkelde 'Aardig'. Wie hekel heeft aan de Solist, is meestal zelf te afhankelijk. Je allergie is een compass, geen oordeel.
- 5
Onderstroom stuurt bovenstroom
Waar je vergadering vastloopt op inhoud, gaat het in werkelijkheid vaak over wie zich niet gehoord voelt, wie zijn positie beschermt, of wie zich niet durft te uiten. Zolang de onderstroom niet benoemd wordt, blijven inhoudelijke discussies onoplosbaar. Ego-taal geeft je een veilige manier om die onderstroom expliciet te maken.
- 6
Voice Dialogue: praat met je ego's, niet vanuit ze
Een van de zes technieken uit het boek is Voice Dialogue, waarin je letterlijk een gesprek voert met een specifiek ego alsof het een aparte stem is. Dat klinkt zweverig, maar werkt: het schept afstand tussen jou en het ego, en die afstand is de plek waar keuze ontstaat.
- 7
Kernwaarden zijn de brandstof, ego's zijn de motor
Blekkingh's 7-schillenmodel plaatst ego rondom een kern van waarden, drijfveren en missie. Als je je kern kent, kun je je ego's inzetten in dienst van iets dat groter is dan jezelf. Zonder kern draaien je ego's stationair, veel geluid, weinig richting.
Ons oordeel in het kort
Tuurlijk heb je een ego is de bruikbaarste Nederlandse toevoeging aan de leiderschapsliteratuur van 2026. Blekkingh doet één ding heel goed: hij geeft managers en teams een gedeelde taal voor gedragspatronen die anders onbespreekbaar blijven. Het boek is compact, geworteld in 4.200 ego-scans en biedt oefeningen die je binnen een week in je eigen praktijk kunt toepassen. De originaliteit is beperkt (het bouwt herkenbaar door op Ofman, Voice Dialogue en zijn eigen Authentiek Leiderschap), maar de praktische waarde is hoog. Score: 8/10.
Waar gaat dit boek over?
Twintig jaar na Authentiek Leiderschap, het boek dat een generatie Nederlandse leiders vertrouwd maakte met het 7-schillenmodel, komt Bas Blekkingh met een vervolg dat specifiek inzoomt op één schil: het ego. De aanleiding is helder. Op zijn trainingen kwam de vraag "hoe ga ik om met mijn eigen ego?" zo vaak terug dat het een apart boek verdiende. En de neveninformatie was overweldigend: uit ruim 4.200 ego-scans die hij tussen 2020 en 2025 afnam onder Nederlandse leiders, tekende zich een patroon af dat te concreet was om niet op te schrijven.
De kernstelling is provocatief eenvoudig: je hebt geen ego, je hebt er acht. Wat we in het dagelijkse taalgebruik "ego" noemen, is in werkelijkheid een verzameling verschillende stemmen die in verschillende situaties het stuur overnemen. De Aardige die de sfeer wil bewaken. De Adviseur die zich laat gelden. De Solist die het liever zelf oplost. De Krachtige die knopen doorhakt. Elk heeft een gezonde vorm én een doorgeschoten variant, en zolang je die twee niet uit elkaar kunt houden, blijf je ze verwarren met wie je bent.
Het tweede grote idee is dat ego niet je vijand is. Blekkingh trekt hier bewust een lijn met een dominante stroming in de spirituele en managementliteratuur ("ontstijg je ego", "wees egoloos") die volgens hem meer kwaad dan goed doet. Ego is een krachtbron. Zonder ego geen ambitie, geen grenzen, geen initiatief. Het probleem ontstaat wanneer een ego doorschiet, of wanneer je een ego zo weinig ontwikkelt dat je er allergisch voor wordt bij een ander.
Over de auteur
Bas W. Blekkingh (1965) is de grondlegger van het Authentiek Leiderschap-gedachtegoed. Zijn boek Authentiek leiderschap: ontdek en leef je missie (2004) is uitgegroeid tot een van de meest gebruikte Nederlandse leiderschapsboeken in bedrijfsopleidingen en MBA-programma's. Hij leidt sinds 1999 het bureau Authentiek Leiderschap, dat trainingen, coaching en teamprogramma's aanbiedt aan grote Nederlandse organisaties.
Zijn wetenschappelijke achtergrond ligt in de bedrijfskunde, met een sterke bijmix van organisatiepsychologie en filosofie. In interviews haalt hij regelmatig Carl Jung, Ken Wilber en Otto Scharmer aan, maar hij vertaalt hen naar de nuchterheid van het Nederlandse MT. Dat maakt zijn werk toegankelijker dan veel Angelsaksisch geïnspireerde tegenhangers, en tegelijk minder academisch dan bijvoorbeeld het werk van Roos Vonk of Manfred Kets de Vries.
Waar de eerste twintig jaar van Authentiek Leiderschap draaiden om "wie ben je in je kern?", verschuift Blekkingh in dit boek het accent naar "welke stemmen daaromheen spelen een rol?". Die verschuiving is intellectueel niet nieuw (Ofman, Stone & Stone, Wilber bewegen al decennia in dat gebied), maar de systematische Nederlandse uitwerking met eigen empirie is dat wél.
Het fundament: het 7-schillenmodel in het kort
Om de acht ego's op de juiste plek te zetten, gebruikt Blekkingh zijn oorspronkelijke 7-schillenmodel als achtergrondkaart. Van binnen naar buiten:
- Missie wat je bijdrage aan de wereld is
- Waarden waar je fundamenteel voor staat
- Drijfveren wat je in beweging zet
- Overtuigingen hoe je denkt dat de wereld werkt
- Kwaliteiten wat je van nature goed kunt
- Gedrag wat anderen aan de buitenkant zien
- Omgeving de context waarin je opereert
Ego zit ergens tussen laag 3 en 6: het is een cluster van drijfveren, overtuigingen en gedragspatronen die zich bundelen tot een stem met een eigen agenda. In de kern zit wie je bent. In de ego's zit hoe je jezelf beschermt, laat gelden en positioneert. Beide zijn nodig. Het probleem ontstaat als de ego's zo luid worden dat de kern niet meer hoorbaar is.
De acht ego's uitgewerkt
Blekkingh presenteert de acht ego's telkens in twee gedaanten: een gezonde variant, waarin het ego in dienst staat van je kern, en een doorgeschoten variant, waarin het ego de baas is geworden. De namen zijn bewust plat Nederlands gekozen, geen jargon.
1. Van Trots naar Opschepper
De gezonde Trots viert wat er is bereikt, van zichzelf en van anderen. Hij maakt zichtbaar wat gemakkelijk onzichtbaar blijft. De Opschepper doet hetzelfde, maar alleen voor zichzelf, en altijd te vaak. Herkenbaar in de collega die elke vergadering opent met "wat ik afgelopen week heb gedaan".
2. Van Zelfstandig naar Solist
De Zelfstandige neemt verantwoordelijkheid, wacht niet, gaat zelf aan de slag. De Solist doet hetzelfde, maar zonder verbinding, zonder afstemming, zonder anderen te informeren. Vaak zichtbaar bij high performers die stilletjes opbranden omdat ze niet leren om hulp te vragen.
3. Van Verdediger naar Slachtoffer
De Verdediger komt op voor zichzelf en anderen wanneer dat nodig is, hij zet grenzen. De Slachtoffer doet dat structureel, ook zonder aanleiding, en verandert elk gesprek in "hoe erg het voor mij is". Dat trekt aandacht, korte termijn. Op lange termijn holt het geloofwaardigheid uit.
4. Van Rustig naar Vermijder
De Rustige denkt na voor hij spreekt, geeft ruimte, brengt kalmte. De Vermijder gebruikt dezelfde stilte om zich onttrekken, om verantwoordelijkheid te ontlopen, om conflict uit de weg te gaan. In een MT vaak degene die "nog wat wil laten bezinken" totdat de beslissing zonder hem valt.
5. Van Aardig naar Pleaser
De Aardige verbindt, is prettig gezelschap, zorgt dat mensen zich gezien voelen. De Pleaser doet hetzelfde, maar ten koste van zichzelf: zegt ja terwijl hij nee bedoelt, past zijn mening aan op wat de kamer wil horen, verliest zichzelf om anderen niet teleur te stellen.
6. Van Relativerend naar Jaloers
De Relativerende plaatst dingen in perspectief, houdt dingen licht, voorkomt overdrijving. De Jaloerse relativeert alleen andermans successen ("ja, hij had ook geluk"), en gebruikt "een beetje overdreven, hoor" om anderen kleiner te maken. Sluipende gif, moeilijk te benoemen zonder te lijken op wat je probeert bloot te leggen.
7. Van Adviseur naar Betweter
De Adviseur deelt gevraagd advies, en gaat weer verder. De Betweter deelt ongevraagd advies, herhaalt het, en meet zichzelf de rol van eindredacteur van andermans leven aan. In veel Nederlandse organisaties de meest voorkomende doorschieter, precies omdat we een debatcultuur hebben waarin gelijk hebben zo hoog scoort.
8. Van Krachtig naar Destructief
De Krachtige hakt knopen door, neemt beslissingen, staat pal. De Destructieve doet dat ook, maar zonder oog voor collateral damage: hij walst mensen omver, gebruikt macht als knuppel, en labelt tegenstand als illoyaliteit. Zeldzaam in zuivere vorm, maar destructief effectief in escalatiemomenten.
De onderstroom-bovenstroom-dynamiek
Het krachtigste conceptuele geschenk van dit boek is misschien wel de scherpe uitwerking van onderstroom versus bovenstroom. De bovenstroom is wat er hardop gezegd wordt: de agenda, de argumenten, de cijfers. De onderstroom is wat er ondergronds meespeelt: wie voelt zich niet gehoord, wiens positie staat op het spel, wie beschermt zijn ego, wie is uit balans?
Blekkingh's observatie: negen van de tien vastgelopen vergaderingen lopen niet vast op de bovenstroom, ze lopen vast op de onderstroom. Zolang die onderstroom onbenoemd blijft, blijft de bovenstroom onmogelijk. Ego-taal is de sleutel om de onderstroom bespreekbaar te maken zonder mensen te beschuldigen. "Ik merk bij mezelf dat mijn Betweter aanslaat" is een uitspraak die deuren opent. "Jij bent zo betuttelend" is een uitspraak die ze dichtsmijt.
Dit is niet nieuw (systeemtheorie, Otto Scharmer's Theory U, en Voice Dialogue werken hier al langer mee), maar Blekkingh maakt het pragmatisch bruikbaar voor MT's die geen tijd hebben voor tweedaagse retraites.
De zes technieken om je ego's te sturen
Het boek biedt zes concrete technieken, elk toepasbaar op elk van de acht ego's. Ze zijn bewust simpel gehouden, zodat je ze in het moment kunt gebruiken.
1. Naam geven
De eerste stap is altijd hetzelfde: geef het ego dat je opmerkt een naam. "Dit is mijn Pleaser die aan het werk is." "Mijn Solist wil geen hulp vragen." Alleen al het benoemen creëert een stap afstand. Wat je kunt benoemen, kan je vasthouden. Wat naamloos blijft, bestuurt je.
2. Fysiek registreren
Elk ego heeft een lichamelijk signaal. De Aardige spant zijn kaken. De Solist maakt zijn schouders hoog. De Krachtige klemt zijn kaak. Leer je eigen signalen kennen, dan merk je een ego eerder op dan het je stuurt. Blekkingh laat je dat inventariseren in een van de oefeningen.
3. Voice Dialogue
Ga in een rustig moment letterlijk in gesprek met een ego alsof het een aparte persoon is. "Beste Betweter, wat wil je me leren?" Dat klinkt gek, maar werkt, en heeft een lange traditie in het werk van Hal en Sidra Stone. De trukendoos is: zodra je met een ego kunt praten, ben je niet meer dat ego.
4. Kern hercontacteren
Elk ego voelt zich veiliger als hij weet dat je kern intact is. Ga in een spannend moment terug naar je waarden, je missie, of een concreet voorbeeld waarin je uit je kern handelde. Vaak volstaat een halve minuut. Ego's die zich gedragen weten door je kern, hoeven minder hard te schreeuwen.
5. Tegenpool activeren
Als je Aardige de baas is, activeer bewust je Verdediger. Als je Solist doorslaat, activeer bewust je Aardige. De acht ego's vormen een systeem: elk heeft een tegenpool die hem in balans brengt. Wie zich in één ego opsluit, verliest die balans.
6. Feedback vragen op je doorschieters
Het pijnlijkste maar effectiefste: vraag drie mensen die je goed kennen welk ego bij jou het snelst doorslaat. Je krijgt bijna altijd hetzelfde antwoord. Weiger niet, ontken niet, bedank. Dan pas kun je er iets aan doen.
Vier scenario's uit de praktijk
Wat Tuurlijk heb je een ego onderscheidt van veel theoretische ego-literatuur is de rijkdom aan concrete Nederlandse werkvoorbeelden. Vier scenario's die typisch zijn voor het boek:
Scenario 1: het MT-lid dat altijd het laatste woord wil
Herkenbaar in bijna elk directieteam: één lid dat elke discussie met een eigen aanvulling afsluit, ook als iedereen al klaar was. Klassiek Adviseur die doorgeschoten is in Betweter. In het MT dodelijk: anderen praten steeds korter, want ze weten dat ze toch niet als laatste iets zullen zeggen. Ze houden zich in.
Aanpak volgens het boek. Benoem in een 1-op-1 wat je waarneemt, niet als aanval maar als taal. "Ik merk dat je Adviseur in vergaderingen vaak nog een extra ronde nodig heeft. Wat heb je nodig om die eerder los te laten?" Bijna altijd blijkt: onzekerheid dat de boodschap anders niet landt, of de behoefte om zich te bewijzen. Kern-signaal.
Scenario 2: de professional die zichzelf leeghaalt
Een high performer die alles zelf oplost, geen hulp vraagt, en na acht maanden opbrandt. Solist-doorschieter. Blekkingh's diagnose: onderontwikkelde Aardige (kan slecht om hulp vragen), overdadige Verdediger (mag niet zwak lijken).
Aanpak. Niet meteen "je moet minder hard werken". Eerst de onderliggende overtuigingen aanpakken ("als ik om hulp vraag ben ik zwak"). Daarna: micro-oefening om één keer per dag om iets kleins te vragen, ook al hoeft het niet. Het patroon zit niet in werkuren, het zit in de reflex om zelf te doen wat je ook had kunnen delen.
Scenario 3: het team waar iedereen aardig doet
Een consultancy waar alles vriendelijk verloopt, feedback zacht wordt gebracht, en confrontatie vermeden wordt. Vergaderingen duren te lang, beslissingen worden uitgesteld, echte issues bespreekt men in de wandelgangen. Collectief Aardig-Pleaser-syndroom.
Aanpak. Het team krijgt de acht ego's als kader aangereikt. Elk teamlid inventariseert zijn eigen dominante ego én zijn ondergesneeuwde tegenpool. In de meeste gevallen blijkt dat de hele groep zijn Verdediger heeft ondergeschikt gemaakt aan zijn Aardige. Concrete afspraak: één rondje per vergadering waarin iedereen bewust vanuit zijn Verdediger spreekt, ook al voelt het onbeleefd.
Scenario 4: de leider die instort na een reorganisatie
Een directeur die drie jaar lang stevig heeft geleid door een fusie, na afloop uitgeput, twijfelend, ineens onzeker. Krachtig doorgeschoten in uitputting; nu geen enkel ego meer sterk. De diagnose: de kern is uit beeld geraakt, en de ego's die de klus klaarden, hebben geen brandstof meer.
Aanpak. Niet meteen coachen op nieuwe doelen. Eerst kern hercontacteren, wat is er in de afgelopen drie jaar aan mij verloren gegaan? Dan één ego opnieuw opbouwen: de Rustige, die zonder haast weer voedt. Pas daarna komt Krachtig terug. De omgekeerde volgorde, kracht eerst, kern later, is de klassieke burn-out-fout.
De ego-scan: het diagnostische fundament
Het boek verwijst naar een online ego-scan die Blekkingh en zijn bureau ontwikkeld hebben. Ruim 4.200 mensen hebben hem tussen 2020 en 2025 ingevuld. Uit die data komen een aantal opvallende patronen die het boek beschrijft:
- De meest dominante ego's onder Nederlandse leiders zijn de Adviseur en de Aardige. Dat verklaart waarom de Betweter en de Pleaser de meest voorkomende doorschieters zijn.
- De minst ontwikkelde ego's zijn de Krachtige en de Verdediger. Waar Amerikaanse literatuur vaak dominantie problematiseert, laat de Nederlandse data zien dat we juist een tekort aan gezonde assertiviteit hebben.
- Vrouwen in leidinggevende posities scoren gemiddeld hoger op Aardig, lager op Krachtig, mannen precies andersom. Blekkingh is voorzichtig met conclusies (rol, cultuur, en context spelen ook mee), maar de patronen zijn robuust.
- Ego's zijn relatief stabiel over de tijd, maar hun doorschieters variëren sterk met stressniveau. Wie zijn eigen stress kent, kent ook wanneer welk ego hem gaat vertegenwoordigen.
Deze empirie geeft het boek een fundament dat veel typologie-literatuur mist. Je hoeft het niet te geloven omdat Blekkingh het zegt, hij toont het aan.
De "Nederlandse ego-cultuur": drie observaties
Een van de meer originele bijdragen van het boek is Blekkingh's analyse van hoe typisch Nederlandse cultuur onze ego's kleurt. Drie observaties die zijn eigen data ondersteunen:
1. Debatcultuur voedt de Betweter
Nederlanders zijn opgeleid om te debatteren, argumenten te wegen, met feiten te overtuigen. Dat is een groot goed. Het onbedoelde neveneffect: elk gesprek is een impliciete wedstrijd in gelijk hebben. En de Adviseur die daar goed in is, wordt beloond, totdat hij doorschiet in Betweter. In Nederland zijn we betwetend niet omdat we bijzonder dom zijn, maar omdat we bijzonder getraind zijn.
2. Gezelligheidsnorm remt de Verdediger
"Doe niet zo moeilijk", "niet zo op de man", "gezellig blijven": drie zinnen die de gezonde Verdediger onder Nederlandse professionals fnuiken. Het gevolg: onopgeloste conflicten die zich opstapelen tot ze exploderen, of hele teams die tien jaar lang in Aardig-modus blijven hangen.
3. Anti-hiërarchische reflex voedt Solisten
Nederland is een van de minst hiërarchische zakelijke culturen ter wereld. Voordeel: veel autonomie, veel eigenaarschap. Nadeel: iedereen probeert zelf op te lossen wat efficiënter samen kan. De Solist wordt cultureel beloond, tot hij omvalt.
Wie deze drie observaties bij zichzelf herkent, snapt beter waarom bepaalde ego-doorschieters in het eigen team zo hardnekkig zijn. Ze zijn niet alleen individueel, ze zijn cultureel gebouwd.
Toepassing in teams: hoe je hier concreet mee begint
Voor MT's en teams die met dit gedachtegoed willen werken, biedt het boek een pragmatisch pad. Vier stappen:
- Iedereen doet de ego-scan en deelt zijn drie dominante ego's, zijn drie ondergesneeuwde ego's, en zijn twee grootste allergieën.
- Team maakt een gedeelde ego-kaart, welke ego's zijn oververtegenwoordigd, welke ontbreken, welke allergieën botsen structureel?
- Vergaderingen krijgen een ego-check-out: aan het einde vraagt de voorzitter "welk ego was bij jou vandaag het meest actief?". Vijf minuten, wekelijks, meer niet.
- Eén kwartaal-terugblik per jaar waarin het team bespreekt welke ego-patronen zich hebben laten zien, wat dat opleverde, wat het kostte.
Meer dan dit hoeft niet, en meer is vaak contraproductief. Ego-taal moet natuurlijk worden, niet ritueel.
Pas dit boek toe met AI: drie prompts voor leiders
De taal van Tuurlijk heb je een ego leent zich uitstekend voor reflectie met een AI-assistent. Drie prompts die je direct kunt gebruiken. Vul je eigen situatie in en behandel de output als denkpartner, niet als beslisser.
Prompt 1, Ego-diagnose na een spannend gesprek
Ik heb net een spannend gesprek gevoerd. Hieronder mijn ruwe
beschrijving.
[beschrijf de situatie: wie, wat, wat er is gezegd, hoe je je
voelde]
Analyseer volgens het kader van Bas Blekkingh's acht ego's (Trots,
Zelfstandig, Verdediger, Rustig, Aardig, Relativerend, Adviseur,
Krachtig):
1. Welk ego is bij mij waarschijnlijk aan het roer geweest?
2. Was hij in zijn gezonde vorm of doorgeschoten? Waaruit blijkt dat?
3. Welk ego was ondergesneeuwd, en had ik nuttig gehad?
4. Welke tegenpool had ik kunnen activeren?
5. Wat is één zin die ik anders had kunnen zeggen?
Prompt 2, Team-ego-lezing
Ik leid een team van [aantal] mensen. Beschrijf hieronder kort
elke persoon: rol, sterke punten, waar je hem of haar op frustreert.
[beschrijf per teamlid in 3-4 zinnen]
Analyseer op basis van deze beschrijvingen:
1. Welke ego's lijken oververtegenwoordigd in het team?
2. Welke ego's ontbreken structureel?
3. Welke twee ego-botsingen zullen voor de meeste ruis zorgen?
4. Welke drie observaties zou je delen als je één keer met dit team
mocht spreken over ego-dynamiek?
Prompt 3, Onderstroom-bovenstroom-lezing van een vastgelopen dossier
Er is bij ons een dossier dat inhoudelijk al maanden vastloopt.
Hieronder de bovenstroom, wat mensen hardop zeggen.
[beschrijf de inhoudelijke discussie]
Doe een gok naar de onderstroom volgens Blekkingh's kader:
1. Welke ego's zijn waarschijnlijk aan het beschermen?
2. Wie voelt zich mogelijk niet gehoord, en waarom?
3. Welke onuitgesproken angst of behoefte zit onder welk standpunt?
4. Wat is één vraag die de bovenstroom kan doorbreken door de
onderstroom veilig bespreekbaar te maken?
Vergelijking met verwante boeken
Tuurlijk heb je een ego staat niet alleen. Het gesprek over ego, zelfinzicht en gedragspatronen wordt door meerdere sterke boeken gevoerd. Hoe verhoudt Blekkingh zich tot de belangrijkste alternatieven?
Authentiek Leiderschap, Bas Blekkingh (2004)
Zijn eigen klassieker. Het 7-schillenmodel dat de basis vormt, kern, waarden, drijfveren, overtuigingen, kwaliteiten, gedrag, omgeving. Wie de kern zoekt: Authentiek Leiderschap. Wie de acht stemmen daaromheen wil begrijpen: dit boek.
Mijn ego heeft altijd gelijk, Roos Vonk (2024)
Vonk kijkt vanuit sociale psychologie: hoe ons ego ons voortdurend bedriegt en welke wetenschappelijke mechanismen daaronder zitten. Diepgaander in analyse, minder operationeel voor teams. Beste combinatie: Vonk leest je waarom het patroon bestaat, Blekkingh leert je wat je ermee doet.
Ik (k)en mijn ikken, Karin Brugman, Judith Budde, Berry Collewijn (2024)
De Nederlandse introductie tot Voice Dialogue. Overlap met techniek 3 uit Blekkingh, maar veel dieper uitgewerkt. Voor wie Voice Dialogue serieus wil leren, is dit het complement.
Kernkwadranten, Daniël Ofman
De grote Nederlandse voorloper: kwaliteit, valkuil, allergie, uitdaging. Ofman werkt met individuele patronen, Blekkingh met acht vaste ego-typen. Wie het Ofman-model beheerst, zal veel herkennen. De vernieuwing bij Blekkingh zit in de systematisering en in de onderstroom-uitwerking.
Ego is the Enemy, Ryan Holiday
Amerikaans, filosofisch, geïnspireerd op de Stoïcijnen. Holiday's stelling: ego is je vijand, punt uit. Blekkingh's stelling: ego is je gereedschap, mits je hem kunt sturen. De confrontatie tussen beide invalshoeken maakt de lezing ervan naast elkaar buitengewoon leerzaam.
Welk boek wanneer?
| Wat zoek je? | Pak dit boek |
|---|---|
| Nederlandse compacte introductie, direct toepasbaar | Tuurlijk heb je een ego |
| Wetenschappelijke onderbouwing van zelfbedrog | Mijn ego heeft altijd gelijk (Vonk) |
| Voice Dialogue leren als losse methode | Ik (k)en mijn ikken |
| De klassieke Nederlandse kernvraag: wie ben je? | Authentiek Leiderschap |
| Stoïcijnse frontale aanval op het ego | Ego is the Enemy (Holiday) |
| Klassiek Nederlands kwaliteit-valkuil-model | Kernkwadranten (Ofman) |
Sterke punten
Wat Tuurlijk heb je een ego onderscheidt is dat het tegelijk conceptueel scherp en direct bruikbaar is. Veel Nederlandse leiderschapsboeken kiezen: of ze zijn verhalend en inspirerend (maar operationaliseren slecht), of ze zijn methodisch (maar lezen als een tekstboek). Blekkingh doet beide.
De empirische onderbouwing (4.200 ego-scans) tilt het boek boven de anekdotische leiderschapsliteratuur uit. Je krijgt niet alleen "mijn coachees vinden dit", maar patronen die statistisch stand houden. Voor een boek van 192 pagina's is dat een indrukwekkende krachttoer.
De herkadering van ego als bruikbare kracht, niet als vijand, is bevrijdend voor lezers die eerder in spirituele of coachingliteratuur zijn afgehaakt op het "verlaat je ego"-frame. Het maakt het gesprek volwassen: niet ontkennen, maar leren bespelen.
Zwakke punten
De grootste beperking is overlap met eerder werk. Wie Authentiek Leiderschap goed kent, herkent grote delen van het fundament. Wie Ofman's kernkwadranten en Stone & Stone's Voice Dialogue beheerst, ziet dat Blekkingh met bekende ingrediënten kookt. Zijn originaliteit zit in de synthese en de Nederlandse empirie, minder in het onderliggende model.
De acht typen zijn didactisch handig, maar suggereren een precisie die de werkelijkheid niet altijd heeft. De grens tussen Verdediger en Krachtig, of tussen Aardig en Relativerend, is in de praktijk vloeiender dan het schema toont. Ervaren coaches zullen dat als vereenvoudiging herkennen; beginners kunnen de valkuil hebben om mensen te "typen" in plaats van naar hun patronen te kijken.
Ten slotte: culturele context krijgt weinig aandacht. Blekkingh baseert zich uitsluitend op Nederlandse data. Voor internationaal opererende managers is de vraag wat van deze taal werkt in bijvoorbeeld Indiase of Amerikaanse teams onbeantwoord. Erin Meyer's The Culture Map is een noodzakelijke aanvulling.
Mijn oordeel
Tuurlijk heb je een ego is een boek dat precies doet wat het belooft: een gedeelde taal geven aan iets dat we allemaal in ons dragen maar zelden helder kunnen bespreken. In een land dat cultureel getraind is om te debatteren, aardig te zijn en zelf op te lossen, is die taal een concreet cadeau. Elk MT dat een dag investeert in dit vocabulaire, wint dat rendement in de eerste maand terug.
De grootste verdienste is dat Blekkingh ego opnieuw volwassen heeft gemaakt. Niet moraliseren, niet ontkennen, niet ontstijgen. Herkennen, benoemen, sturen. Dat is een intellectueel volwassen positie in een genre dat vaak in extremen vervalt.
De beperkingen zijn eerlijk te benoemen. Wie Authentiek Leiderschap al goed kent en jarenlang met Ofman werkt, vindt hier vooral verrijking, niet omwenteling. Wie theoretische diepte wil, zal Vonk of Kets de Vries als aanvulling nodig hebben. En wie in cross-culturele contexten opereert, moet het boek combineren met werk dat de culturele lens toevoegt.
Voor de gemiddelde Nederlandse manager, MT-lid, HR-professional of coach is dit boek een van de beste investeringen van 2026. Voor het niveau leesplezier gedeeld door het niveau bruikbaarheid haalt weinig het.
Koop dit boek als…
- Je een MT of team wilt uitrusten met gedeelde taal over gedragspatronen
- Je regelmatig terugkomende conflicten in je organisatie ziet die niet inhoudelijk oplosbaar lijken
- Je zelf voelt dat sommige situaties je uit je kern brengen, en je wilt daar grip op krijgen
- Je Authentiek Leiderschap eerder waardevol vond en wilt verdiepen
- Je coacht of HR-adviseert en zoekt naar praktische kaders die je cliënten kunnen dragen
Sla dit boek over als…
- Je een strak wetenschappelijk onderbouwd psychologisch werk zoekt, kies dan Vonk of Kahneman
- Je een sterke afkeer hebt van typologieën en er cultureel niet mee kunt werken
- Je Kernkwadranten en Voice Dialogue al beheerst op praktijkniveau, dan is dit vooral herhaling
- Je hoofdzakelijk in niet-Nederlandse of sterk hiërarchische culturen opereert waarin de voorbeelden niet landen
Eindscore
| Criterium | Score |
|---|---|
| Praktische toepasbaarheid | 9/10 |
| Leesbaarheid | 9/10 |
| Originaliteit | 7/10 |
| Geschikt voor beginners | 8/10 |
| Algeheel oordeel | 8/10 |
Een echt Nederlands boek voor een echt Nederlands probleem: gedrag benoemen zonder mensen te veroordelen. Voor het weekend dat je erin investeert, krijg je een vocabulaire waar je jaren mee vooruit kunt.
Transparantie: Deze bespreking is geschreven op basis van publiek beschikbare uitgeversinformatie, recensies (o.a. Managementboek.nl), interviews en achtergrondmateriaal over Blekkingh's Authentiek Leiderschap-gedachtegoed en het 7-schillenmodel. De acht ego-typen, het onderstroom-bovenstroom-onderscheid en de zes technieken zijn expliciet aan het boek toe te schrijven; de uitgewerkte scenario's, AI-prompts en de cross-culturele kanttekening zijn onze eigen vertaling van de principes naar de dagelijkse praktijk.
Wel geschikt voor
- : Leiders en managers die merken dat hun eigen reactie hun oordeel soms in de weg zit
- : Coaches, teamcoaches en HR-professionals die met gedragspatronen werken
- : Professionals die het gedoe met collega's willen verklaren zonder te oordelen
- : MT's die veiliger onderlinge feedback willen kunnen geven
- : Iedereen die eerder Authentiek Leiderschap las en verdieping zoekt
Minder geschikt voor
- : Wie een strak wetenschappelijk onderbouwd psychologiehandboek verwacht
- : Lezers die typologieën als in vakjes stoppen afwijzen
- : Wie op zoek is naar één simpele life hack in plaats van een taal om patronen te bespreken
Sterke punten
- + Toegankelijke taal met veel herkenbare Nederlandse werkvoorbeelden
- + Onderbouwd met 4.200+ ego-scans, geen theorie uit de losse pols
- + Bruikbare zelftesten en oefeningen, geen leesboek maar een werkboek
- + Herkadert ego als bruikbare kracht in plaats van iets om te bestrijden
Zwakke punten
- − Overlap met Authentiek Leiderschap voor wie dat boek al goed kent
- − Acht typen is toegankelijk, maar de nuances tussen enkele varianten zijn dun
- − Weinig aandacht voor culturele context, ego uit zich in India of Japan anders dan in Nederland
Vergelijkbare boeken
- : Authentiek leiderschap, Bas Blekkingh
- : Mijn ego heeft altijd gelijk, Roos Vonk
- : Ik (k)en mijn ikken, Karin Brugman e.a.
- : Kernkwadranten, Daniël Ofman
- : Ego is the Enemy, Ryan Holiday
Veelgestelde vragen
- Moet ik Authentiek Leiderschap eerst gelezen hebben?
- Nee, dit boek staat op zichzelf. Wie Authentiek Leiderschap (2004) kent, herkent het 7-schillenmodel en gaat sneller de diepte in. Wie het niet kent, krijgt de kernbegrippen kort en compact uitgelegd voordat de acht ego's aan bod komen.
- Is dit een test-je-persoonlijkheid-boek zoals DISC of Insights?
- Niet echt. Er zit een korte zelftest in en je kunt online een uitgebreidere ego-scan doen, maar het punt is niet om je in een vakje te stoppen. Blekkingh's stelling is juist dat je alle acht ego's in je hebt, alleen niet allemaal even goed ontwikkeld. Het is een groeimodel, geen etiket.
- Werkt dit ook in teamverband?
- Ja, en dat is misschien wel de sterkste toepassing. Zodra een team dezelfde taal deelt over ego's en doorschieters, wordt het bespreekbaar dat iemand in de Betweter-modus zit zonder dat het als persoonlijke aanval landt. Veel MT's gebruiken het als kader voor jaarlijkse teamreflectie.
- Is het niet gewoon Ofman's Kernkwadranten in een nieuwe verpakking?
- Er zit ontegenzeggelijk verwantschap in. Ook Ofman werkt met kwaliteit, valkuil, allergie en uitdaging. Blekkingh gaat verder door acht specifieke ego's te benoemen en door de onderstroom-bovenstroom-dynamiek expliciet uit te werken. Zie het als een verrijking van Ofman, niet een vervanging.
- Hoeveel tijd kost het lezen?
- 192 pagina's, vlot geschreven. De meeste lezers doen er twee tot drie avonden over. Maar de winst zit niet in het lezen, hij zit in het invullen van de zelftesten en het herkennen van je patronen over de weken erna. Reken op een maand voordat de taal echt in je systeem zit.
- Is dit boek geschikt voor young professionals?
- Ja, met een kanttekening. De taal is toegankelijk en de voorbeelden herkenbaar, maar veel casuïstiek speelt zich af op MT- en directie-niveau. Wie net begint, kan een deel van de ego-dynamiek nog niet in eigen situaties spiegelen. Dat komt vanzelf, en het boek is dan een nuttige investering vooraf.
- Wat is het verschil met Mijn ego heeft altijd gelijk van Roos Vonk?
- Vonk kijkt psychologisch-wetenschappelijk naar het ego als bron van zelfbedrog. Ze wil je blinde vlekken helpen zien. Blekkingh kijkt praktisch-leiderschappelijk: hij wil dat je je ego's leert bespelen en inzetten. Vonk verdiept, Blekkingh operationaliseert. Ze vullen elkaar goed aan.
Lees ook

Mijn ego heeft altijd gelijk
Roos Vonk
Roos Vonk is één van Nederland's bekendste sociaalpsychologen. Ze laat met onderzoek en herkenning zien hoe ons ego ons voortdurend bedriegt, en wat je kunt doen om je eigen blinde vlekken tenminste een beetje zichtbaar te maken.
Ook over leiderschap en persoonlijke ontwikkeling

Ik (k)en mijn ikken
Karin Brugman & Judith Budde & Berry Collewijn
Drie ervaren coaches introduceren Voice Dialogue, de methode van Hal en Sidra Stone, voor een breed Nederlands publiek. Niet één 'ik', maar meerdere 'ikken' die in verschillende situaties het stuur overnemen, herkennen ze helpt je om bewuster te reageren en keuzes te maken.
Ook over persoonlijke ontwikkeling en psychologie
Beïnvloeden zonder macht
Hans Begeer
Beïnvloeden zonder macht is een Nederlandse praktijkgids voor iedereen die dingen voor elkaar moet krijgen zonder de baas te zijn: projectleiders, adviseurs, stafmedewerkers, jonge managers. Hans Begeer vertaalt het werk van Cialdini, Cuddy en Grant naar herkenbare kantoorsituaties en laat zien dat duurzame invloed begint bij geloofwaardigheid, niet bij tactiek.
Ook over leiderschap en persoonlijke ontwikkeling

Verborgen potentieel
Adam Grant
Verborgen potentieel keert het talentdebat om: niet aanleg bepaalt hoever je komt, maar karakter, leeromgeving en het vermogen om struikelblokken te benutten. Adam Grant laat zien hoe organisaties en individuen verborgen vaardigheid aan het oppervlak brengen, en waarom de meeste systemen, school, werk, sport, daar systematisch in falen.
Ook over leiderschap en persoonlijke ontwikkeling